İyi bir çeviri yapmak, kelimeleri sözlükten bulup yan yana dizmekten çok daha fazlasıdır; asıl mesele yazarın niyetini ve cümlenin ruhunu karşı dile doğru aktarabilmektir. İster okul ödeviniz, ister mesleki bir makale, isterse YDS gibi bir sınav metni olsun, başarılı çeviri yapmanın temel kuralları şunlardır:
Türkçe ve İngilizcenin cümle yapıları birbirinin tam tersidir.
İngilizcede cümle Özne + Yüklem + Nesne (Subject-Verb-Object) şeklinde ilerlerken, Türkçede yüklem en sondadır.
Cümleyi okurken kelimelere tek tek odaklanmak yerine, önce cümlenin ana öznesini ve ana fiilini bulun. Detayları (zaman, mekan) sonradan ekleyin.
İngilizcede bir kelimenin onlarca farklı anlamı olabilir. Doğru anlamı seçmek, cümlenin geneline (bağlama) bağlıdır.
Örneğin book kelimesi isim olarak "kitap" iken, fiil olarak kullanıldığında "rezervasyon yapmak" (book a flight) anlamına gelir.
Çeviri yaparken kelimenin tek bir anlamına saplanıp kalmayın; cümlenin gidişatına uymuyorsa sözlükte diğer anlamlarına mutlaka göz atın.
Günümüzde Google Translate veya yapay zeka araçları çok gelişmiş olsa da onlara tamamen güvenmek büyük hatalara yol açabilir.
Bu araçları uzun metinleri taslak halinde görmek veya alternatif kelime (eşanlamlı) aramak için kullanın.
Çıkan metni mutlaka kendi gramer bilginizle ve mantık süzgecinizle düzenleyin (Proofreading). Özellikle mesleki ve teknik metinlerde makineler sıkça yanılır.
Deyimler asla kelime kelime çevrilmez. Kültürel bir ifadenin kendi dilinizdeki karşılığını bulmalısınız.
“It’s raining cats and dogs” cümlesini “Kedi köpek yağıyor” diye çevirirseniz anlam çöker. Doğru çeviri “Bardaktan boşanırcasına yağıyor” olmalıdır. Çeviri yaparken karşı dilin kültürüne de hakim olmaya çalışın.